Sejarah Wakaf
Waqaf bermula sebagai satu amalan kebajikan semasa zaman Nabi Muhammad (saw). Waqaf asset (maukuf) terawal yang direkodkan adalah Masjid Quba ‘, iaitu masjid pertama di Madinah yang telah dibina semasa perjalanan Nabi Muhammad dari Mekah. Semasa di Madinah, Masjid Nabawi juga dibina di atas tanah warisan yang dimiliki oleh anak-anak yatim Bani Najjar.
Dilaporkan bahawa tanah itu dibeli dengan harga 800 dirham dan diwaqafkan untuk membina masjid, seperti yang digambarkan dalam hadis berikut:
“Diriwayatkan oleh Anas bin Malik: Lokasi di mana masjid Nabi dibina adalah milik Bani Najjar.
Di dalamnya terdapat pokok-pokok kurma, kubur orang-orang musyrik. Rasulullah (saw) berkata kepada mereka: “Namakan harga.” Mereka berkata: ‘Kami tidak akan mengambil apa-apa wang untuk itu.’ Rasulullah (saw), mendirikan masjid dan mereka telah membantu baginda, dan Nabi (saw) telah berkata : ‘Kehidupan sebenar adalah kehidupan akhirat maka ampunilah kaum Anshar dan Muhajirah’. Sebelum masjid ini dibina, Rasulullah (saw) akan menunaikan solat di mana sahaja baginda berada ketika masuknya waktu solat.”
“Anda tidak akan mencapai kepada ketakwaan sebelum kamu dermakan sebahagian dari apa yang kamu sayangi.”[3: 92]
Sebagai salah satu daripada taman-taman yang terbaik di Madinah dan terletak bersebelahan dengan Masjid Nabawi, tanah itu telah didermakan kepada Nabi Muhammad (saw) untuk tujuan amal. Satu lagi contoh waqaf semasa zaman Nabi Muhammad (saw) adalah tanah perladangan yang telah diwaqafkan oleh seorang yang bernama Mukhairik pada 3 Hijrah. Ladang-ladang kurma subur diwariskan kepada Nabi Muhammad (saw) termasuk A’raf, Shafiyah, Dalal dan Barakah.
Amalan waqaf telah diteruskan semasa Rasyidin Khalifah.
Dilaporkan bahawa Umar ibn al-Khattab adalah khalifah pertama untuk melaksanakan waqaf. Sebagaimana yang diriwayatkan oleh Bukhari dan Muslim:
“Ibn Umar meriwayatkan: Umar memperolehi tanah di Khaibar. Dia datang kepada Rasulullah (saw) dan meminta nasihat baginda berkaitan hal tersebut. Beliau berkata: Wahai Rasulullah, saya telah memperolehi tanah di Khaibar. Saya tidak pernah memperolehi harta yang lebih berharga bagi saya daripada ini, jadi apa yang anda perintahkan kepadaku untuk lakukan dengannya? Baginda (Rasulullah) berkata: Jika anda suka, anda boleh menyimpan pemilikannya dan hasilnya disedekah. Jadi Umar mengisytiharkan tanah tersebut sebagai sedekah dan harta tersebut tidak boleh dijual atau diwarisi atau diberikan sebagai hadiah. Dan Umar mengkhususkannya kepada orang miskin, kepada kerabat yang terdekat, dan untuk pembebasan hamba, penggunaan pada jalan Allah dan tetamu.”
Uthman Ibn Affan (perigi di Khaibar) dan Mu’az bin Jabal (rumah yang dikenali sebagai Darul-Ansar). Amalan waqaf telah diinstitusikan pada zaman Empayar Arab. Khalifah Umaiyah di bawah pemerintahan Hisyam Abd al-Malik menyaksikan majlis waqaf yang pertama di dunia. Majlis itu telah ditubuhkan di Mesir dan Basrah oleh Taubah bin Ghar Al-Hadhrami, seorang hakim Mesir.
Khalifah Abbasiyah terus mengamalkan waqaf di bawah pengurusan majlis, Sadr al-Wuquf, yang memantapkan lagi pengurusan maukuf itu. Pada masa yang sama, individu digalakkan untuk mewaqafkan aset mereka, seperti yang ditunjukkan oleh Khaisabah ibn Kalthum at-Thabibi yang mewaqafkan rumahnya untuk digunakan sebagai masjid, yang kini dikenali sebagai Masjid Amr ibn al-As.
Dinasti Ayyubiyah di Mesir juga berkembangnya amalan waqaf.
Diketuai oleh sultan sendiri, aset kerajaan telah diwaqafkan sebagai Al-Irsyad untuk kegunaan bersama rakyat Mesir. Inisiatif ini telah dilakukan oleh Sultan Nur al-Din, yang merupakan individu pertama yang mewaqafkan tanah kerajaan. Waqaf ini dijalankan mengikut fatwa yang dikeluarkan oleh Ibn Ishrun, seorang sarjana Muslim yang mengeluarkan fatwa bahawa waqaf aset kerajaan dibenarkan untuk melindungi kepentingan negara. Usaha Sultan Nur al-Din telah diteruskan oleh Sultan Salahuddin Al-Ayubi, yang mewaqafkan pelbagai aset kerajaan cth tanah, sekolah, klinik. Maukuf yang terkenal oleh Sultan Salahuddin termasuk Waqaf Nablis, iaitu waqaf untuk menyelamatkan tahanan Muslim yang ditahan semasa perang pada tahun 564 Hijrah, dan rumah Said al-Suadaa yang diwaqafkan untuk rumah anak-anak yatim dan ibu tunggal.
Kesultanan Mamluk memandu inisiatif waqaf lebih jauh lagi dengan mewaqafkan semua aset yang memberi manfaat, termasuk hamba untuk tujuan penjagaan masjid dan sekolah. Pada abad ke-15, Dinasti Uthmaniyyah peraturan waqaf digubal berkaitan dengan pendaftaran, pensijilan, pengurusan dan pentadbiran aktiviti waqaf. Selain itu, keupayaan dalam memenuhi tujuan pewaqafan aset ditekankan. Usaha-usaha ini telah memberi manfaat kepada pelbagai negara Arab di dunia hari ini untuk melindungi tanah-tanah yang diwaqafkan.
Institusi waqaf telah berkembang dengan ketara daripada pengenalan pertamanya semasa zaman Nabi Muhammad (saw). Konsep waqaf itu sendiri telah menjadi instrumen ekonomi yang kukuh untuk memberi manfaat kepada umat Islam yang besar untuk beberapa abad.
WAQAF DI NEGERI JOHOR
Waqaf yang pertama kalinya diamalkan adalah di Johor pada tahun 1895 (1313 H), yang ditadbir secara langsung oleh Sultan Johor. Selepas itu, Setiausaha Kerajaan Negeri Johor telah ditugaskan sebagai pemegang amanah dalam menguruskan waqaf, sebelum menyerahkan tanggungjawab tersebut kepada Jabatan Agama Johor di bawah pentadbiran Yang DiPertua. Berikutan penguatkuasaan Pentadbiran Agama Islam (Negeri Johor) Enakmen (Pindaan 2003), hal ehwal waqaf telah ditadbir oleh Majlis Agama Islam Negeri Johor (MAINJ). Menurut Seksyen 89 enakmen itu, MAINJ ialah pemegang amanah tunggal bagi semua waqaf, nazr am dan amanah khairat yang terletak di Johor bagi menyokong dan memajukan agama Islam atau untuk faedah orang Islam mengikut Undang-Undang Syariah. Skop kuasa yang dipegang oleh MAINJ termasuk pentadbiran, pendaftaran dan pengurusan mauquf selaras dengan tujuan yang telah ditetapkan oleh wakif.
VISI
Memartabatkan WANCorp sebagai Institusi Waqaf yang memperkasa ekonomi ummah.
MISI
Menjana WANCorp sebagai Institusi Waqaf berdikari dan profesional selaras dengan agenda dan wawasan kerajaan.
WANCorp merupakan sebuah syarikat berhad dengan jaminan tanpa syer yang ditubuhkan oleh Johor Corporation (JCorp). Penubuhannya bertujuan bagi menguruskan aset dan saham syarikat dalam Kumpulan JCorp yang diwaqafkan. Oleh itu, WANCorp berperanan sebagai Maukuf Alaihi kepada saham dan lain-lain bentuk sekuriti syarikat perniagaan tersebut.
Pada asalnya WANCorp beroperasi secara khusus dengan nama Pengurusan Klinik Waqaf An-Nur Berhad bermula 25 Oktober 2000. Ketika itu ia ditubuhkan hanya untuk menguruskan klinik waqaf dan pusat dialisis di bawah Johor Corporation dengan pelaksanaan operasi oleh KPJ Healthcare Berhad.
Seterusnya, nama syarikat ditukarkan kepada Kumpulan Waqaf An-Nur Berhad pada 19 Julai 2005 dan Waqaf An-Nur Corporation Berhad pada 18 Mei 2009. Pertukaran nama mempunyai signifikasi yang jelas terhadap peranan lebih luas berkaitan skop yang dipertanggungjawabkan kepada syarikat ini.
Merujuk kepada Memorandum Syarikat, objektif dan kuasa WANCorp adalah:
Menjadi entiti yang diiktiraf oleh Majlis Agama Islam Johor sebagai penerima, pengurus dan pentadbir waqaf; juga untuk bertindak sebagai ‘Maukuf Alaihi’ saham-saham dan lain-lain bentuk sekuriti syarikat perniagaan; daripada waqif-waqif termasuk Johor Corporation khasnya, umat Islam amnya dan syarikat atau badan dan organisasi lainnya; serta menjadi syarikat pemegang.
Memperjuangkan serta memartabatkan ekonomi umat Islam secara amnya, terutama dalam menghimpun dan menambah nilai aset serta pelaburan WANCorp secara tidak langsung, melalui WANCorp di dalam Johor Corporation dan Kumpulan Johor Corporationp, serta menerusi penubuhan dan pengembangan aktiviti bisnes syarikat Johor Corporation amnya.
Bertindak melaksanakan dan menyempurnakan manfaatmanfaat WANCorp, menerusi pelaburan, sumbangan, infaq dan pembahagian bagi tujuan dan faedah sebagaimana yang ditentukan seperti berikut:
- Untuk menampung aktiviti-aktiviti kebajikan yang berkaitan masjid-masjid dan menyumbang kepada kemakmuran masjid-masjid tersebut.
- Menyumbang kepada perjuangan fisabilillah dan memenuhi tuntutan fardhu kifayah.
- Menyumbang kepada kejayaan ke arah melaksanakan tuntutan amar makruf dan nahi munkar
Menjalankan secara sukarela sebagai agen-agen hospital dan pusat-pusat rawatan dan memberikan khidmat-khidmat yang berkaitan dalam Malaysia atau tempat-tempat lain dan untuk menyediakan khidmat pentadbiran, pengurusan, khidmat nasihat kewangan dan khidmat-khidmat berkaitan pertubuhan-pertubuhan berkenaan berdasarkan prinsip-prinsip syara’.
Menjayakan tanggungjawab sosial korporat berteraskan ajaran Islam (CSR Islam) Kumpulan Johor Corporation, khasnya menerusi programprogram yang bertujuan untuk mengimarahkan dan meningkatkan peranan sosial Masjid An-Nur Kotaraya, dan rangkaian Masjid, Klinik Waqaf An-Nur, Hospital Waqaf An-Nur, Rumah Anak-anak Yatim & Miskin Darul Hanan serta program CSR lainnya yang dikendalikan oleh Kumpulan Johor Corporation dan anak
Menjayakan program pembangunan insan dan modal insan Kumpulan Johor Corporation termasuk untuk meningkatkan ilmu pengetahuan, kepakaran profesionalisme, kemahiran pengurusan dan pengalaman bisnes anggota pekerja Kumpulan Johor Corporation dan keluarga serta umat Islam
Menjayakan program-program khas ditujukan untuk membina daya keusahawanan serta program-program membudayakan
BRIGED WAQAF
Sukarelawan JCorp terus berbakti
Info Briged Waqaf
Briged Waqaf merupakan pasukan sukarelawan yang terdiri daripada anggota pekerja Johor Corporation dan Syarikat Dalam Kumpulan. Briged Waqaf bergiat aktif dalam memberikan bantuan kemanusiaan dan program khidmat masyarakat.
Ia ditubuhkan selepas Johor Corporation berjaya menghulurkan bantuan semasa berlakunya bencana banjir besa ryang melanda negeri Johor pada penghujung 2006 dan awal 2007. Ia ditubuhkan pada 28 Jun 2007 dan diiktiraf oleh Majlis Keselamatan Negara pada 19 Oktober 2009.
Kompeni dan Peranan
BrigedWaqaf terdiri daripada 6 pasukan atau kompeni, iaitu:
- Pencari, Penyelamat &Sukarelawan
Kompeni Ali Abi Talib.
Diterajui oleh Johor Land Berhad & Damansara Assets Sdn Bhd.
- Perubatan & Pertolongan Cemas
Kompeni Salahudin Al-Ayubi. Diterajui oleh KPJ Healthcare Berhad.
Dibantu Persatuan Bulan Sabit Merah Unit JCorp serta Hospital &Klinik Waqaf An-Nur.
- Kenderaan, Logistik &Prasarana
Kompeni Umar Al-Khattab
Diterajui oleh Kulim (Malaysia) Berhad.
- Bekalan Makanan & Minuman
Kompeni Tariq Ziad.
Diterajui oleh QSR Brands (M) Holdings Sdn Bhd.
Dibantu KFC Malaysia & Ayamas.
- Pembersihan & Pemulihan
Kompeni Khalid Al-Walid. Diterajui oleh Johor Corporation.
Dibantu TPM Technopark Sdn Bhd, Tanjung Langsat Port Sdn Bhd &syarikat-syarikat intraprenuer.
- Pembersihan & Pemulihan
Kompeni Muhammad Al-Fateh
Diterajui oleh PBT Pengerang
Briged Waqaf terus aktif sepanjang tahun 2018 dengan pelbagai aktiviti dan bantuan yang dihulurkan bagi meringankan beban masyarakat. Usaha murni ini telah mendapat kerjasama pelbagai pihak dan agensi kerjaan.
Dana Kebajikan Am Waqaf An-Nur Corporation Berhad merupakan dana yang dimanfaatkan untuk diagihkan kepada yang memerlukan. Ini merupakan satu daripada tanggungjawab korporat Johor Corporation melalui Waqaf An-Nur untuk mengagihkan bahagian dividen sebagai manfaat kebajikan daripada saham yang diwaqafkan.
Sehingga 31 Disember 2016, Waqaf An-Nur Corporaton Berhad telah mengagihkan sejumlah RM2,507,675.00 kepada golongan yang memerlukan. Pengagihan Dana Kebajikan Am ini telah membantu banyak masjid dan surau, sekolah, pertubuhan kebajikan, pejabat kerajaan dan ramai golongan yang tidak berkemampuan di negeri ini.
Terdapat 3 kategori pengagihan dana kebajikan am iaitu:
- Kebajikan dan Amal
- Pembangunan Insan dan Modal Insan, Pendidikan & Keusahawanan
- Projek Khas.
Berikut adalah CARTA GAUGE yang menunjukkan agihan dana kebajikan Am mengikut kategori:
Kategori ini merangkumi aspek kesihatan, penyelenggaraan dan pengimarahan Rangkaian Masjid An-Nur, sumbangan kepada masyarakat umum, anak yatim dan lain-lain tanggungjawab korporat JCorp.
Berikut pula adalah carta pecahan agihan bagi kategori pertama, iaitu Kebajikan dan Amal.
Carta di atas menunjukkan jumlah agihan bagi bahagian Kesihatan iaitu sebanyak 27% dengan jumlah RM250,000.00 daripada jumlah keseluruhan. Ia adalah peruntukan khas untuk Dana HWAN & KWAN dan Tabung Tijarah Ramadan.
Bagi Penyelenggaraan dan Pengimarahan Rangkaian Masjid An-Nur pula, Waqaf An-Nur telah membelanjakan sebanyak 23%, iaitu dengan jumlah sebanyak RM 216,760 daripada jumlah keseluruhan. Pengagihan ini melibatkan 6 Rangkaian Masjid An-Nur Johor Corporation:
- Masjid Sultan Iskandar, BandarDato’ Onn
- Masjid An-Nur Kotaraya
- Masjid An-Nur Larkin Sentral
- Masjid An-Nur Bandar PasirGudang
- Masjid An-Nur Taman Cendana
- Masjid An-Nur Pasir Gudang
Manakala bahagian Masyarakat Umum, Anak Yatim dan Lain-Lain CSR JCorp sebanyak 50 % atau sejumlah RM473,680.00 daripada jumlah keseluruhan. Bahagian ini terbahagi kepada pecahan sebagaimana carta di bawah.
Berdasarkan carta di atas, daripada jumlah RM473,680.00, dijelaskan bahawa jumlah pengagihan untuk masjid dan surau adalah sebanyak 39 %, iaitu berjumlah RM 186,300.00. Ia melibatkan sebanyak 9 buah masjid dan 16 buah surau sebagaimana senarai berikut:
|
1 |
Masjid Al-Makmur |
|
2 |
Masjid AnNur, Larkin Perdana |
|
3 |
Masjid As Shafiee, Gaza, Palestin |
|
4 |
Masjid Jamek Nur Islam, Sungai Bagan, Rengit, Batu Pahat |
|
5 |
Masjid Jamek Ungku Mohamad, Skudai Kiri, Johor Bahru |
|
6 |
Masjid Kampung Tenom, Sabah |
|
7 |
Masjid Nurus Said Santan, Kangar, Perlis |
|
8 |
Masjid Taman Pulai Indah |
|
9 |
Masjid Tun Abdul Aziz, Petaling Jaya |
|
10 |
Surau Al Masyhur, Lurah Kempas, Johor Bahru |
|
11 |
Surau Al-Mughni, Telok Mas, Melaka |
|
12 |
Surau An-Nur, Taman Megah Ria, Johor Bahru |
|
13 |
Surau As-Siddiq, Semerah, Batu Pahat |
|
14 |
Surau As-Syakirin, Kampung Gajah, Perak |
|
15 |
Surau Hj Mohamad, Kampung Parit Lanjut, Sungai Terap, Muar |
|
16 |
Surau Hj Rahmat, Kampung Pasir, Johor Bahru |
|
17 |
Surau Hj Zubir, Rengit, Batu Pahat |
|
18 |
Surau Hospital Pakar Sultanah Fatimah, Muar |
|
19 |
Surau Kem Sultan Ibrahim, JMF |
|
20 |
Surau Nusa Perintis |
|
21 |
Surau pejabat PBT Pengerang, Kota Tinggi |
|
22 |
Surau Perumahan Teratai Dahlia |
|
23 |
Surau Sek. Men. Tan Sri Abdul Kadir, Felda Tenggaroh 5 |
|
24 |
Surau Sekolah Agama Bandar Benut, Pontian |
|
25 |
Suru As-Samsu, Parit Jawa, Muar |
Sebanyak 31 %jumlah pengagihan adalah kepada 52 Pertubuhan Bukan Kerajaan (NGO) berjumlah RM 50,700.00.
Sebanyak 4 %jumlah pengagihan adalah kepada anak-anakyatim dan miskin berjumlah RM 19,980.00 melalui program berikut:
|
1 |
Memasang awning dan ampaian di Madrasah Tahfiz Al-Quraan Al Faizin, Bukit Kempas |
|
2 |
Rawatan perubatan mata adik Nur Alisha |
|
3 |
Rawatan perubatan penyakit ketumbuhan Nancy |
|
4 |
Majlis anjuran JKKK Kuala Masai untuk anak-anak yatim & miskin |
|
5 |
Dana kebajikan untuk kawasan Parlimen Pasir Gudang |
|
6 |
Jamuan untuk meraikan anak-anak yatim & miskin |
|
7 |
Meraikan anak-anak yatim & miskin Rumah Berkat Al Kausar, Bangi |
|
8 |
Dana untuk Rumah Kebajikan Asnaf Sahabat Muqarrabin, Muadzam Shah |
Sebanyak8 % jumlah pengagihan adalah kepada Program Keagamaan & Kemasyarakatan berjumlah RM 84,500.00 melalui 19 buah program berikut:
|
1 |
Membina pagar di kawasan perkuburan |
|
2 |
Program Pentas Nasihat Karnival JCorp |
|
3 |
Pameran Tabarruk Warisan Salafussoleh |
|
4 |
Sumbangan dana kebajikan DUN Mahkota |
|
5 |
Membeli van jenazah |
|
6 |
Projek penyayang Mahabbah Ukhuwah Fillah anjuran Johor Leadership Programme |
|
7 |
Projek Duta Jauhar 3.0 – pertanian fertigasi di Tanjung Surat, Kota Tinggi |
|
8 |
Program korban sempena Aidil Adha di Kemboja |
|
9 |
Karnival anjuran Majlis Agama Islam Johor di Kota Tinggi, Tangkak dan Pasir Gudang |
|
10 |
Sumbangan makanan untuk mangsa-mangsa kebakaran di Hospital Sultanah Aminah, Johor Bahru |
|
11 |
Program Muafakat Maal Hijrah 1438H daerah Mersing |
|
12 |
Sambutan Maulidur Rasul S.A.W 1438H peringkat daerah Mersing |
|
13 |
Program Kem Ibadah 2016 anjuran Majlis Perbandaran Pasir Gudang untuk pelajar miskin dan kurang berkemampuan |
|
14 |
Menaja makanan untuk kuliah Zohor Perdana di KOMTAR, Johor Bahru |
|
15 |
Sambutan Maulidur Rasul S.A.W 1438H peringkat Pasir Gudang |
|
16 |
Sambutan Maulidur Rasul S.A.W 1438H peringkat daerah Johor Bahru |
|
17 |
Sambutan Maulidur Rasul S.A.W 1438H peringkat negeri Johor |
|
18 |
Program keceriaan Kampung Parit Sulaiman, Teluk Kerang, Pontian |
|
19 |
Pembinaan pondok waqaf di tanah perkuburan Kampung Mawai Baru, Kota Tinggi |
Sebanyak 18 %jumlah pengagihan adalah kepada Program Jalinan Ukhuwah yang berjumlah RM38,500.00 bagi program sepanjang tahun 2016.
Kategori Kedua:Pembangunan Insan & Modal Insan, Pendidikan dan Keusahawanan
Kategori inimerangkumi 2 aspek utama iaitu Pendidikan dan Keusahawanan. Aspek Pendidikan terbahagi kepada 2 bahagian iaitu Program Bistari (Didik, Siswa, Tunas, Catur& Cilik) dan Bantuan Pelajaran Sekolah/IPT.
Berikut pula adalah carta pecahan agihan bagi kategori kedua, iaitu Pembangunan Insan & Modal Insan, Pendidikan dan Keusahawanan.
Pengagihan untuk kategori Pembangunan Insan & Modal Insan, Pendidikan dan Keusahawanan adalah berjumlah RM 746,768.00. Berdasarkan carta di atas, dijelaskan bahawa jumlah pengagihan untuk Program Bistari adalah sebanyak 75 %, iaitu berjumlah RM552,536.00 manakala Bantuan Persekolahan dan Pelajaran adalah sebanyak 25 % iaitu berjumlah RM 182,362.00.
Kategori Ketiga: Projek Khas
Kategori ini merangkumi Bantuan Bencana Alam, Dana Mutawwif Dan Qardh Al Hassan, Penajaan Utusan Melayu Minggu Jawi, sumbangan kepada OBA dalam Johor Corporation dan lain-lain sumbangan.
Berikut pula adalah carta pecahan agihan bagi kategori ketiga, iaitu Projek Khas
Pengagihan untuk kategori Projek Khas adalah berjumlah RM 820,467.00. Berdasarkan carta diatas, dijelaskan bahawa tulisan jawi melaui utusan sebayak 24% iaitu berjumlah RM 343,514. Sumbangan kepada koperasi Muafakat Johor adalah sebanyak RM200,000. Sterusnya sebanyak 19% atau RM 157,500 adalah Karnival UM JCorp. Baki sumbangan sebanyak 15% telah disalurkan kepada Bantuan Bencana Alam, Dana Mutawwif dan Qardh Al-Hassan, Sumbangan kepada OBA dalam JCorp dan sumbangan Raja Zarith Wildlife Defender Challenge.
Ibu Pejabat
WAQAF AN-NUR CORPORATION BERHAD
Level 10, Menara KOMTAR,
Johor Bahru City Centre,
80000, Johor Bahru, Johor, Malaysia
- Tel: 07-2195121
